Nokia va AWS 5G tarmoqlarini real vaqtda boshqarish uchun sun'iy intellekt agentlarini ishga tushirdi

Telekommunikatsiya tarmoqlari yaqin kelajakda real vaqt rejimida o'z-o'zini sozlash imkoniyatiga ega bo'lishi kutilmoqda. Operatorlar AI agentlariga trafikni boshqarish va xizmat ko'rsatish sifatini ta'minlash vakolatini beruvchi tizimlarni sinovdan o'tkazishni boshladilar. Bu hafta Nokia va AWS kompaniyalari tarmoq sharoitlarini kuzatuvchi va resurslarni avtomatik ravishda sozlovchi yangi "network slicing" (tarmoqni bo'laklash) tizimini namoyish etdi.

Nokia tomonidan berilgan rasmiy bayonotga ko'ra, ushbu texnologiya hozirda Birlashgan Arab Amirliklarining "du" operatori hamda Yevropa va Afrikadagi "Orange" kompaniyalari tomonidan sinovdan o'tkazilmoqda. Sun'iy intellekt endilikda operatsion qarorlar qabul qilish darajasiga ko'tarilmoqda.

Adaptiv AI yordamida boshqariladigan tarmoqlar

Tarmoqni bo'laklash (network slicing) texnologiyasi operatorlarga bitta jismoniy infratuzilma ichida bir nechta virtual tarmoqlarni yaratishga imkon beradi. Har bir bo'lak ma'lum bir maqsad, masalan, favqulodda xizmatlar yoki yuqori o'tkazuvchanlikni talab qiluvchi foydalanuvchilar uchun moslashtiriladi. Garchi bu 5G standartining bir qismi bo'lsa-da, shu vaqtga qadar u ko'pincha qo'lda rejalashtirish va qat'iy konfiguratsiyalarni talab qilgan.

Yangi tizim ushbu jarayonni avtomatlashtirishni maqsad qilgan. AI agentlari kechikish (latency) va tirbandlik kabi tarmoq ko'rsatkichlarini doimiy kuzatib boradi. Shuningdek, ular tadbirlar jadvali yoki hatto ob-havo sharoitlari kabi tashqi ma'lumotlarni ham hisobga oladi. Agentlar olingan tahlillar asosida xizmatlar sifatini kelishilgan darajada ushlab turish uchun tarmoq sozlamalarini mustaqil ravishda o'zgartira oladi.

AWS vakillarining ta'kidlashicha, ushbu yechim Nokia'ning slicing va avtomatlashtirish vositalarini Amazon Bedrock platformasi orqali taqdim etiladigan AI modellari bilan birlashtiradi. Kompaniyalar bu yondashuvni "agentli AI" (agentic AI) deb ta'riflamoqda.

Avtonom ulanish va biznes imkoniyatlari

Ushbu tizimlarga bo'lgan qiziqish sohadagi uzoq yillik muammoni hal etishga qaratilgan: 5G tarmoqlari yuqori tezlik va past kechikishni ta'minlagan bo'lsa-da, operatorlar ushbu texnik yutuqlarni yangi daromad manbalariga aylantirishda qiyinchiliklarga duch kelishmoqda. GSMA Intelligence tadqiqotlariga ko'ra, ko'plab operatorlar network slicing'ni korporativ mijozlardan daromad olish usuli deb bilsalar-da, operatsion murakkablik tufayli uni joriy etish sekin kechmoqda.

Agar tarmoqlar kutilmagan talabga (masalan, odamlar bilan to'la stadion yoki tabiiy ofat hududidagi qutqaruvchilar guruhi) tezda moslasha olsa, operatorlar qo'lda sozlashlarsiz vaqtinchalik kafolatlangan ulanish xizmatlarini taklif qilishlari mumkin bo'ladi. Orange kompaniyasining fikricha, korporativ mijozlar ulanish xizmatlarining bulutli hisoblashlar (cloud computing) kabi ishlashini — resurslarning talabga qarab kengayishini kutishmoqda.

Bulutli platformalar va tarmoq xavfsizligi

Ushbu sinovlar bulutli xizmat ko'rsatuvchi provayderlarning telekom operatsiyalariga qanchalik chuqur kirib borayotganini ko'rsatadi. So'nggi yillarda operatorlar o'zlarining asosiy tarmoqlarini bulutli platformalarga o'tkazmoqdalar. Dell’Oro Group tahlilchilari telekom sohasida bulutli texnologiyalar uchun sarflanadigan xarajatlar ortib borayotganini qayd etishmoqda.

Shunga qaramay, texnologiya hali sinov bosqichida qolmoqda. Avtomatlashtirilgan qarorlarni kim nazorat qilishi va regulyatorlarning muhim aloqa infratuzilmasini AI boshqarishiga qanday qarashi bo'yicha savollar ochiq qolmoqda. Telekom tarmoqlari o'ta muhim ahamiyatga ega bo'lgani sababli, ishonchlilik va javobgarlik masalalari markaziy o'rinda turadi. Shu bois, operatorlar avtomatlashtirishni bosqichma-bosqich, inson nazoratini saqlab qolgan holda joriy etishni rejalashtirmoqdalar.